Okolica

Krasnobrzeg (gmina Szczecinek / powiat Szczecinek / woj. zachodniopomorskie) maleńka wieś o urokliwym leśnym terenie z jeziorem Wielatowo – położona jest na obszarze objętym ochroną NATURA 2000.

Obszar Natura 2000 to nowa forma ochrony przyrody, która uzupełnia dotychczasowy system obszarów i obiektów chronionych.

Za obszary Natura 2000 uznaje się tereny najważniejsze dla zachowania zagrożonych lub bardzo rzadkich gatunków roślin, zwierząt czy charakterystycznych siedlisk przyrodniczych, mających znaczenie dla ochrony wartości przyrodniczych Europy, czyli tzw. różnorodności biologicznej.

Jezioro Wielatowo (Eldorado 2005)

Jedno z najmniej uczęszczanych jezior Pojezierza Drawskiego – otoczone pięknym bukowym lasem. Żyją w nim kolorowe okonie, które niesamowite ubarwienie zawdzięczają ciemnym, ale przejrzystym, humusowym wodom jeziora.


Jezioro Wielatowo leży 8 km na północ od Szczecinka w dorzeczu Parsęty, na wysokości 146 m n.p.m. Jego powierzchnia wynosi 186 ha, szerokość maksymalna – 1,2 km, długość – 2,3 km, zaś najgłębszy dołek nie przekracza 5 metrów. Dno w większości jest piaskowo-żwirowe, miejscami – zwłaszcza na położonych na samym środku jeziora podwodnych górkach – usiane dużymi głazami. Brzegi są niskie i w całości porośnięte lasem.

Jeszcze do niedawna Wielatowo znane było z potężnej populacji sandacza, który tylko przez nielicznych łowiących tu wędkarzy poławiany był wyłącznie na żywca i martwą rybkę. Dziś zdecydowanym drapieżnym dominantem jest tu okoń. Gdzie go szukać? Moi przyjaciele, bywalcy tego jeziora, twierdzą, że klasycznie – na stokach, górkach i przy podwodnych przeszkodach. Dodam, że żerowanie okoni w Wielatowie szczególnie po 15 sierpnia jest niezwykle widowiskowe, przez co same zdradzają swoją obecność. Zdradzę Państwu tajemnicę, jako iż wytrawnych spinningistów bywa tu jak na lekarstwo, do niedawna jeszcze wielatowskie drapieżniki nie znały przynęt gumowych...

Prócz okoni i sandaczy można złowić tu leszcza i płoć, a w zaroślach wszędobylską wzdręgę. Oczywiście są tu także liny i nawet prawdziwe złociste, zwane dziś szlachetnymi, karasie.


Niemniej ciekawa jest tutaj flora. Dawniej podawano, że występowała tu bardzo rzadka roślina charakterystyczna dla ubogich jezior skandynawskich i górskich: poryblin jeziorny (Isoetes lacustris), i choć współcześnie nie udało się tego potwierdzić, to dobry stan jeziora i brak zanieczyszczeń stwarzają nadzieję, że gatunek ten wciąż tu występuje. Na pewno rosną w jeziorze: wywłócznik skrętoległy (Myriophyllum alternifolium) – gatunek typowy dla jezior lobeliowych, i jeżogłówka pokrewna (Sparganium angustifolium). W buczynach nad brzegiem jeziora, przy starym grodzisku na południowym brzegu, jest stanowisko górskiego gatunku – kokoryczki okółkowej.

Od zachodu przylega do jeziora torfowisko "Kusowskie Bagno". Równie ciekawe są tereny na północ od "Kusowskiego Bagna", gdzie jest drugie, nieco gorzej zachowane torfowisko bałtyckie – "Brzezińskie Bagno”, oraz kompleks jezior i jeziorek ze stanowiskami grążela drobnego.

Karol Zacharczyk


Najpiękniejsze zakątki POWIATU SZCZECINECKIEGO przemierza 37 szlaków turystycznych: 17 rowerowych (Czerwony szlak rowerowy "SZCZECINECKIE JEZIORA" przedostaje się przez fantastycznie wykształcony polodowcowy obszar chronionego krajobrazu "JEZIORA SZCZECINECKIE", o pow. 18 tys. ha, rozpostarty na północ od miasta SZCZECINKA. Trzykrotnie przecina nurt górnej GWDY przepływającej przez dwa bezkresne, największe na POJEZIERZU DRAWSKIM jeziora moreny dennej: WIELIMIE i WIERZCHOWO. Przebiega w pobliżu 15 jezior w zmiennie ukształtowanym terenie, pełnym wzniesień, wzgórz i pagórków, poprzecinanym dolinami rzek i strumieni. Wiekowymi alejami: klonowo-jaworowymi, lipowymi i dębowymi, łączącymi wioski, odwiedza ukryte za zasłoną starodrzewia stare kościoły, dwory i pałace. Wspina się na grzbiety morenowych wzniesień, w tym najwyższego w płn. - wsch. części POJEZIERZA DRAWSKIEGO zwanego POLSKA GÓRĄ (203 m n.p.m.), skąd roztaczają się niezapomniane panoramy) 5 kajakowych, 5 pieszych, 6 konnych oraz 4 ścieżki edukacyjno-przyrodnicze.


Łączna długość szlaków w granicach powiatu wynosi 1107,2 km. Podążają one bezdrożami, mało uczęszczanymi starymi alejami: klonowo-jaworowymi, lipowymi, jesionowymi, dębowymi, brzozowymi i bukowymi, do ukrytych wśród wzniesień i pagórków, pośród lasów, łąk i pól, niewielkich wiosek i miast. Skupiają się głównie wzdłuż ciągów jezior, dolin rzek i strumieni. Przedostają się przez progi wodne dawnych młynów wodnych, brody oraz tamy małych elektrowni. Odkrywają bezcenne skarby minionych wieków, ryglowe, neoromańskie i neogotyckie kościoły, dwory i pałace drzemiące w cieniu parkowego starodrzewia. Ogarniają niewymierne, nieoszacowane, niezgłębione, do końca nieodkryte, naturalne piękno i bogactwo środkowo-pomorskiej przyrody. Przetykają zmienną, barwną mozaikę jeziorno-morenowego krajobrazu.


Województwo zachodniopomorskie to jeden z najcenniejszych przyrodniczo regionów Polski.

Najciekawsze proponowane ostoje Natury 2000, wyznaczone ze względu na występowanie "cennych dla Europy" biotopów i gatunków w okolicy Szczecinka to:

  • Bobolickie Jeziora Lobeliowe (11), czyli zespół bardzo dobrze zachowanych jezior lobeliowych, a także torfowisk, rozproszonych wśród pięknych buczyn;
  • Jeziora Szczecineckie (12), obszar zwany "przyrodniczą kwintesencją Pomorza Zachodniego", ponieważ jest tu wszystko - buczyny i grądy, jeziora lobeliowe, eutroficzne i ramienicowe, torfowiska niskie, przejściowe i wysokie typu bałtyckiego;

Jeziora Szczecineckie położone są w województwie zachodniopomorskim, niedaleko Bobolic i Szczecinka. Jest to teren o bardzo urozmaiconym krajobrazie, którego powierzchnia zajęta jest głównie przez lasy mieszane i iglaste, siedliska rolnicze oraz wody śródlądowe. W skład obszaru wchodzą: Torfowisko Kusowskie Bagno – jedno z lepiej zachowanych i cenniejszych torfowisk wysokich typu bałtyckiego w Polsce, lobeliowe Jezioro Wielatowo, kompleks Buczyn Wielatowskich, Brzezińskie Bagno - kompleks borów i brzezin bagiennych z jeziorkami dystroficznymi, porastający torfowisko wysokie typu bałtyckiego, kompleks grądów i świeżych łąk otaczający jezioro Trzebiechowo, Jezioro Wierzchowo z unikatową roślinnością rdestnicową i ramienicową, skarpy wokół brzegów jezior Wierzchowo i Wierzchówko, Torfowisko Wielkie Błoto - pozostałość torfowiska wysokiego typu bałtyckiego, mechowiska przylegające do jeziora Drężno

Zachodnia część obszaru stanowi jeden z najcenniejszych obiektów przyrodniczych Pomorza Zachodniego. Występują tu drzewostany nasienne jesionu wyniosłego i buka. Około połowa powierzchni położona jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "Jeziora Szczecineckie", a bezleśna część torfowiska Kusowskie Bagno objęta jest ochroną jako użytek ekologiczny.


Jeziora Szczecineckie są miejscem atrakcyjnym szczególnie ze względu na walory przyrodnicze. Na niewielkiej powierzchni skupione są wszystkie elementy typowe dla Pomorza Zachodniego. Jest to miejsce koncentracji unikatowych gatunków i siedlisk, co sprawia iż dla miłośników natury jest to jeden z najcenniejszych obiektów przyrodniczych. Teren ten jest wyjątkowo atrakcyjny dla żeglarzy i amatorów windsurfingu. Jeziora usytuowane na tym obszarze połączone są w większości rzekami i ciekami wodnymi, dzięki czemu nadają się do uprawiania turystyki kajakowej. Atrakcją tego rejonu jest szlak kajakowy "Pętla Szczecinecka", która wiedzie przez 3 rzeki i 9 jezior, w tym przez jezioro Wierzchowo.


Ciekawe miejscowości w okolicy:

Kusowo
Turystyka krajoznawcza: neoromański kościół p.w. Zwiastowania N.M.P. zbudowany w XIX w. z kamienia i cegły; ogrodzenie ze 177 narzutowych głazów, ogranicza zasięg zespołu dworsko-parkowego, największy z granitowych kamieni posiada obwód 4,1 m i wystaje 1,8 m ponad powierzchnię ziemi; szachulcowy dwór z połowy XIX w.

Stare Wierzchowo
Turystyka krajoznawcza: neobarokowy kościół p.w. M.B. Dobrej Rady z końca XVIII wieku z czynnymi organami; ryglowa wieża z kopulastym hełmem z XIX w.

Trzebiechowo – królestwo dębów
Turystyka krajoznawcza: aleja dębowa o długości 1,1 km, z drzewami o obwodzie pnia do 3,5 m; dwa olbrzymie dęby o obwodzie pnia 6,8 m i 4,85 m; dąb gigant o obwodzie pnia 8,45 m, którego wiek ocenia się na 500-600 lat; pałac, wybudowany na przełomie XIX i XX wieku w stylu angielskiego neogotyku; neogotycki kościół p.w. M.B. Częstochowskiej z XIX w.

Turystyka piesza: 8 hektarowy, naturalistyczny park rozciągający się wzdłuż jeziora.


Wierzchowo – miejscowość znajdująca się w centrum ostoi, pomiędzy jeziorami Wierzchowo i Wierzchówko
Turystyka krajoznawcza: kościół p.w. Wniebowzięcia N.M.P. z XVIII wieku; 150 metrów na płn. od wsi usytuowane jest stożkowate grodzisko nizinne z VIII - XI w. porośnięte wiekowymi dębami; przypałacowy park z dębowo-bukowym starodrzewiem.

Spore – miejscowość położona 11 km od Szczecinka jadąc w kierunku Koszalina. Nowa wieża obserwacyjna leśników w Sporem to prawdziwy cud inżynierii. 45-metrowego kolosa wzniesiono w niewiele ponad miesiąc! – Z tej wysokości widać lasy w promieniu około 20 kilometrów. Wieża dostępna dla turystów.


Szczecinek – główny ośrodek turystyczny ziemi szczecineckiej
Turystyka krajoznawcza: Zamek Książąt Pomorskich z XIV w; fragmenty umocnień "Wału Pomorskiego"; Wieża św. Mikołaja – siedziba Muzeum Regionalnego; Ratusz neogotycki z elementami neoromańskimi z 1852 roku; neogotycki Kościół p. w. NNMP z 78 metrową wieżą; Kościół p.w. Świętego Ducha wybudowany w 1923 r., nazywany Polskim Kościołem.
Turystyka rowerowa: punkt węzłowy pięciu szlaków rowerowych – "Dookoła Jeziora Trzesiecko", „Szczecineckie Jeziora", "Dolina Parsęty", "Nizica", "Zaczarowane Pejzaże".

Turystyka piesza: Park miejski nad jeziorem Trzesiecko założony w stylu eklektycznym z wieżą widokową; trzy szlaki piesze – "Wokół Jeziora Trzesiecko", "Szlak okrężny wokół Szczecinka", "Szlak wzniesień moreny czołowej"; ścieżka przyrodnicza "Las Klasztorny".

Turystyka konna: trzy szlaki konne – "Szlak Pojezierza Drawskiego", "Na półwysep", "Wilczkowski".

Turystyka kajakowa: trzy szlaki kajakowe – "Pętla Szczecinecka", "Nizica", "Gwda".

Turystyka rekreacyjno – wypoczynkowa, aktywna: Ośrodek Sportu i Rekreacji z krytą pływalnią, kortami tenisowymi i stadionem piłkarskim; plaża miejska; przystanek statku wycieczkowego "Danusia II"; Ośrodek Sportów Wodnych, Wyciąg nart wodnych.